Uredba o metodologiji jedinstvenog vještačenja invaliditeta sa prilozima.

Na osnovu člana 8 Zakona o jedinstvenom vještačenju invaliditeta (“Službeni list CG”, broj 122/25), Vlada Crne Gore, na sjednici od 2. jula 2026. godine, donijela je

Uredbu o metodologiji jedinstvenog vještačenja invaliditeta

Uredba je objavljena u “Službenom listu CG”, br. 99/2026 od 10.7.2026. godine, kada je i stupila na snagu.

Predmet

Član 1

Ovom uredbom utvrđuje se metodologija jedinstvenog vještačenja invaliditeta, koja sadrži način procjene postojanja fizičkog, mentalnog, intelektualnog i/ili senzornog oštećenja organizma i stepena i vrste tog oštećenja, način procjene funkcionalnog statusa i stepena funkcionalnog statusa, kao i radne sposobnosti lica, način utvrđivanja statusa lica sa invaliditetom, način utvrđivanja stepena potrebne podrške za ravnopravno uključivanje lica u društvo (u daljem tekstu: stepen potrebne podrške), kao i obrasce nalaza i mišljenja komisija za vještačenje invaliditeta.

Upotreba rodno osjetljivog jezika

Član 2

Izrazi koji se u ovoj uredbi koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Neposredni pregled lica na koje se vještačenje odnosi

Član 3

Jedinstveno vještačenje invaliditeta vrši se na osnovu neposrednog pregleda lica na koje se vještačenje odnosi.

Izuzetno od stava 1 ovog člana, komisija za vještačenje invaliditeta može dati nalaz i mišljenje bez izvršenog neposrednog pregleda kad, iz objektivnih razloga, lice na koje se vještačenje odnosi ne može biti prisutno (u slučaju dužeg bolničkog liječenja, dužeg boravka u inostranstvu u ustanovi za smještaj, kao i u slučaju smrti kad je to potrebno za ostvarivanje prava i utvrđivanja činjenica u postupku), a iz medicinske i druge dokumentacije moguće je nedvosmisleno utvrditi stepen oštećenja organizma i funkcionalni status tog lica.

U slučaju kad zahtjev za jedinstveno vještačenje invaliditeta podnosi Fond penzijskog i invalidskog osiguranja Crne Gore, jedinstveno vještačenje invaliditeta sprovodi se bez neposrednog pregleda lica na koje se vještačenje odnosi, u skladu sa međunarodnim sporazumom o socijalnom osiguranju.

Utvrđivanje datuma nastanka činjenica

Član 4

Kad je u postupku jedinstvenog vještačenja invaliditeta potrebno utvrditi datum nastanka činjenice koja je od značaja za postupak jedinstvenog vještačenja invaliditeta, kao datum nastanka uzima se datum nastanka oštećenja organizma.

Izuzetno od stava 1 ovog člana, ako se ne može utvrditi datum nastanka oštećenja organizma, kao datum nastanka činjenice koja je od značaja za postupak jedinstvenog vještačenja invaliditeta uzima se datum vještačenja.

Stepen i vrsta oštećenja organizma

Član 5

Stepen i vrsta fizičkog, mentalnog, intelektualnog i/ili senzornog oštećenja organizma procjenjuje se primjenom kriterijumima definisanih u Listi oštećenja organizma.

Lista oštećenja organizma data je u Prilogu 1.

Način procjene stepena oštećenja organizma

Član 6

Stepen oštećenja organizma procjenjuje se prema ukupno određenom procentu oštećenja organizma, na sljedeći način:

– prvi stepen – 30% i 40%;

– drugi stepen – 50% i 60%;

– treći stepen – 70% i 80%;

– četvrti stepen – 90% i 100%.

Ukupan procenat oštećenja organizma utvrđuje se prema najvećem utvrđenom procentu oštećenja organizma.

Ako postoje dva ili više oštećenja organizma predviđenih u Listi oštećenja organizma od najmanje 50%, ukupan procenat oštećenja organizma određuje se uvećanjem najvećeg procenta oštećenja za 10%, za svako dodatno oštećenje organizma koje iznosi 50% ili više.

Ukupan procenat oštećenja organizma ne može biti veći do 100%.

Funkcionalni status lica

Član 7

Funkcionalni status djeteta procjenjuje se na osnovu Liste funkcionalnih sposobnosti i analize odgovora na Upitnik za procjenu funkcionisanja djece.

Funkcionalni status odraslog lica procjenjuje se na osnovu Liste funkcionalnih sposobnosti i analize odgovora na Upitnik za procjenu funkcionisanja odraslih lica.

Izuzetno od st. 1 i 2 ovog člana, u slučaju iz člana 3 st. 2 i 3 ove uredbe, funkcionalni status se procjenjuje na osnovu Liste funkcionalnih sposobnosti.

U slučaju kad se kod istog lica, prema Listi funkcionalnih sposobnosti, utvrdi više različitih stepena funkcionalnih sposobnosti po osnovu različitih vrsta oštećenja organizma, za konačnu procjenu uzima se najveći utvrđeni stepen funkcionalnih sposobnosti.

Prilikom procjene funkcionalnog statusa, ocjena prema Listi funkcionalnih sposobnosti i analizi odgovora na upitnike za procjenu funkcionisanja uzimaju se u jednakom udjelu, po 50%.

Lista funkcionalnih sposobnosti data je u Prilogu 2, Upitnik za procjenu funkcionisanja odraslih lica u Prilogu 3, a Upitnik za procjenu funkcionisanja djece u Prilogu 4.

Stepen funkcionalnog statusa

Član 8

Procjena funkcionalnog statusa vrši se na sljedeći način:

– prvi stepen – nizak nivo teškoća u funkcionisanju, kad je rezultat procjene od 1,00 do 1,90;

– drugi stepen – umjeren nivo teškoća u funkcionisanju, kad je rezultat procjene od 2,00 do 2,90;

– treći stepen – visok nivo teškoća u funkcionisanju, kad je rezultat procjene od 3,00 do 3,50;

– četvrti stepen – veoma visok nivo teškoća u funkcionisanju, kad je rezultat procjene od 3,60 – 4,00.

Procjena radne sposobnosti

Član 9

Procjena radne sposobnosti vrši se na osnovu stepena oštećenja organizma i stepena funkcionalnog statusa, kao i procjene mogućnosti zaposlenja, zadržavanja zaposlenja i upućivanja u mjere profesionalne rehabilitacije.

Kad se procjena radne sposobnosti vrši zbog uključivanja na tržište rada ili zadržavanja zaposlenja, procjena se vrši nakon sprovedenih mjera profesionalne rehabilitacije, u skladu sa posebnim zakonom.

U slučaju iz stava 2 ovog člana, rješenje koje donosi direktor ili Upravni odbor Zavoda za jedinstveno vještačenje invaliditeta, na osnovu nalaza i mišljenja prvostepene ili drugostepene komisije za vještačenje, sadrži i predlog za upućivanje u mjere profesionalne rehabilitacije.

Procjenom iz stava 1 ovog člana određuje se da:

– ne postoji smanjenje radne sposobnosti kad još nijesu nastala oštećenja organizma koja utiču na obavljanje poslova koji odgovaraju nivou kvalifikacije obrazovanja lica na koje se vještačenje odnosi, odnosno poslova koje je to lice obavljalo u vrijeme nastanka oštećenja organizma;

– ne postoji smanjenje radne sposobnosti kad su kod lica na koje se vještačenje odnosi nastala oštećenja organizma koja utiču na obavljanje poslova koji odgovaraju nivou kvalifikacije obrazovanja tog lica, odnosno poslova koje je to lice obavljalo u vrijeme nastanka oštećenja organizma, ali uz prilagođavanje radnog mjesta i radnog okruženja za lice sa invaliditetom;

– postoji smanjenje radne sposobnosti kad, nakon sprovedenih mjera profesionalne rehabilitacije, lice na koje se vještačenje odnosi ne može u potpunosti ili djelimično obavljati poslove koji odgovaraju nivou kvalifikacije obrazovanja tog lica, odnosno poslove koje je to lice obavljalo u vrijeme nastanka oštećenja organizma;

– postoji djelimični gubitak radne sposobnosti, kad procijenjeni stepen oštećenja organizma u sadejstvu sa različitim barijerama dovodi do smanjenja radne sposobnosti lica na koje se vještačenje odnosi, ali postoji mogućnost da to lice obavlja poslove do 1/4 punog radnog vremena;

– postoji potpuni gubitak radne sposobnosti kad procijenjeni stepen oštećenja organizma lica na koje se vještačenje odnosi u sadejstvu sa različitim barijerama dovodi do gubitka radne sposobnosti tog lica.

Izuzetno od stava 4 ovog člana, u postupku jedinstvenog vještačenja invaliditeta može se procijeniti da kod lica koje nije u radnom odnosu, a kome je utvrđen prvi stepen potrebne podrške postoji privremeni gubitak radne sposobnosti.

Privremeni gubitak radne sposobnosti iz stava 5 ovog člana postoji kad procijenjeni stepen oštećenja organizma u sadejstvu sa različitim barijerama u ograničenom vremenskom periodu koji je kraći od jedne godine može otežati uključivanje na tržište rada, odnosno obavljanje poslova koji odgovaraju nivou kvalifikacije obrazovanja lica na koje se vještačenje odnosi.

Stepen potrebne podrške

Član 10

Stepen potrebne podrške utvrđuje se na osnovu informacija prikupljenih u procesu procjene stepena oštećenja organizma i funkcionalnog statusa.

Stepen oštećenja organizma i funkcionalni status imaju jednak udio u određivanju ukupnog stepena potrebne podrške, po 50%.

Stepen potrebne podrške utvrđuje se na sljedeći način:

– podrška prvog stepena, kad je rezultat procjene stepena oštećenja organizma i funkcionalnog statusa 1,00;

– podrška drugog stepena, kad je rezultat procjene stepena oštećenja organizma i funkcionalnog statusa 1,50 i 2,00;

– podrška trećeg stepena, kad je rezultat procjene stepena oštećenja organizma i funkcionalnog statusa 2,50 i 3,00;

– podrška četvrtog stepena, kad je rezultat procjene stepena oštećenja organizma i funkcionalnog statusa 3,50 i 4,00.

Na osnovu analize odgovora na Upitnik o potrebnoj podršci predlažu se mjere koje su neophodne za punu i efikasnu uključenost lica na koje se vještačenje odnosi u sve sfere društvenog života.

Upitnik o potrebnoj podršci dat je u Prilogu 5.

Sadržina nalaza i mišljenja prvostepene komisije za vještačenje invaliditeta

Član 11

Nalaz i mišljenje prvostepene komisije za vještačenje invaliditeta sastoji se od opšteg i posebnog dijela.

Opšti dio nalaza i mišljenja iz stava 1 ovog člana sadrži sljedeće podatke:

1) brojčanu oznaku predmeta;

2) mjesto, datum i vrstu vještačenja;

3) podatke o licu na koje se vještačenje odnosi (prezime, ime jednog roditelja, ime, pol/rod, adresa prebivališta/boravišta, datum i mjesto rođenja, jedinstveni matični broj, odnosno lični identifikacioni broj u slučaju kad je lice koje se vještači stranac; telefon, državljanstvo, bračni i porodični status, nivo kvalifikacije obrazovanja, zanimanje, radni status, zaposlenje, ostvareni staž osiguranja, poseban status);

4) ime, prezime i zanimanje članova komisije za vještačenje invaliditeta.

Posebni dio nalaza i mišljenja iz stava 1 ovog člana sadrži sljedeće podatke o licu na koje se vještačenje odnosi:

1) medicinsku anamnezu, socijalni, obrazovni i radni status;

2) procjenu stepena i vrste oštećenja organizma;

3) procjenu funkcionalnog statusa;

4) status lica sa invaliditetom i stepen potrebne podrške;

5) procjenu radne sposobnosti;

6) opis potrebne podrške za ravnopravno uključivanje u društvo;

7) utvrđivanje potrebe kontrolnog vještačenja, kao i rok za kontrolno vještačenje invaliditeta.

Ako je kod lica na koje se vještačenje odnosi došlo do smanjenja ili djelimičnog gubitka radne sposobnosti, komisija za vještačenje invaliditeta je dužna u nalazu i mišljenju iz stava 1 ovog člana, bez navođenja konkretnih poslova, opiše poslove koje to lice, s obzirom na promjene u radnoj sposobnosti, ne može dalje obavljati.

Nalaz i mišljenje iz stava 1 ovog člana dati su na Obrascu 1.

Sadržina nalaza i mišljenja drugostepene komisije za vještačenje invaliditeta

Član 12

Nalaz i mišljenje drugostepene komisije za vještačenje invaliditeta sadrži:

1) mišljenje o procijenjenom stepenu i vrsti oštećenja organizma;

2) mišljenje o funkcionalnom statusu na osnovu mišljenja o procijenjenoj funkcionalnoj sposobnosti i mišljenja na analizu odgovora na upitnike za procjenu funkcionisanja djece ili odraslih;

3) mišljenje o procijenjenoj radnoj sposobnosti;

4) mišljenje o predlogu mjera koje su neophodne za punu i efikasnu uključenost lica na koje se vještačenje odnosi u sve sfere društvenog života.

Nalaz i mišljenje iz stava 1 ovog člana sadrži odluku o tome da se:

1) potvrđuje nalaz i mišljenje prvostepene komisije za vještačenje invaliditeta;

2) mijenja nalaz i mišljenje prvostepene komisije za vještačenje invaliditeta.

Nalaz i mišljenje iz stava 1 ovog člana dati su na Obrascu 2.

Prilozi i obrasci

Član 13

Prilozi br. 1 do 5 i obrasci br. 1 i 2 čine sastavni dio ove uredbe.

Stupanje na snagu

Član 14

Ova uredba stupa na snagu danom objavljivanja u “Službenom listu Crne Gore”.

Broj: 11-011/26-2713

Podgorica, 2. jula 2026. godine

Vlada Crne Gore

Predsjednik,

mr Milojko Spajić, s.r.

Prilog 1 (Lista oštećenja organizma)

Prilog 2 (Lista funkcionalnih sposobnosti)

Prilog 3 (Upitnik za procjenu funkcionisanja odraslih lica (WHODAS 2.0)

Prilog 4 (Upitnik za procjenu funkcionisanja djece)

Prilog 5 (Upitnik o potrebnoj podršci)

Obrazac 1 (Nalaz i mišljenje prvostepene komisije za vještačenje invaliditeta)

Obrazac 2 (Nalaz i mišljenje drugostepene komisije za vještačenje invaliditeta)