U Podgorici 30.1.2026.održana pravno-edukativna radionica na temu novoga Zakona o jedinstvenom vještačenju invaliditeta

Zakon o jedinstvenom vještačenju invaliditeta („Sl. List Crne Gore“, 122/25 od 22.10.2025. godine, stupio na snagu 30.10.2025. godine)

• Šta donosi novi zakon?
• Koje su novine propisane novim zakonom?
• Koja su prava i obaveze propisane novim zakonom?
• Poseban ostvrt na dosadašnje vještačenje invaliditeta.

Članovima Uduženja su pojašnjene sljedeće odredbe zakona:  

• jedinstveno vještačenje invaliditeta je postupak u kojem se procjenjuje postojanje „dugoročnog fizičkog, mentalnog, intelektualnog i /ili senzornog oštećenja lica koje u sadejstvu sa različitim barijerama može otežati potpuno i efektivno učešće u društvu na osnovu jednakosti sa drugima, i u skladu sa tim utvrđuje se status lica sa invaliditetom kao i stepen potrebne podrške za njegovo ravnopravno uključivanje u društvo“ (odredba citirana iz zakona);
• dugoročna fizička, mentalna, intelektualna i/ili  senzorna oštećenja su oštećenja sa stvarnim ili očekivanim trajanjem od najmanje jedne godine;
• postupak jedinstvenog vještačenja invaliditeta sprovodiće se u Zavodu za jednistveno vještačenje invaliditeta, specijalizovanoj ustanovi;
• jedinstveno vještačenje invaliditeta vršiće se u skladu sa metodologijom koju će pripremiti ministarstvo:
• vrsta i stepen oštećenja:
• prepreke;
• funkcionalni status;
• vrsta i obim potrebne podrške za ravnopravno učešće u društvu;
• objedinjene sve procjene invaliditeta u jedan postupak.

I KAKO OSTVARITI PRAVO

• Podnošenje zahtjeva za jedinstveno vještačenje invaliditeta od strane lica na koje se vještačenje odnosi, odnosno njegovog zakonskog zastupnika
• Zahtjev + potrebna medicinska dokumentacija
• Dužnost davanja istinitih podataka
• Ukoliko zahtjev sadrži nedostatke po kojem se ne može postupiti, osoba je dužna da na zahtjev Zavoda otkloni nedostatke odnosno dostavi potrebnu dokumentaciju u roku od 15 dana.
• Ako nakon podnošenja zahtjeva nastupe promjene koje mogu uticati na ishod jedinstvenog vještačenja invaliditeta, lice na koje se odnosi vještačenje, odnosno njegov zakonski zastupnik može dopuniti dokumentaciju do početka vještačenja pred prvostepenom Komisijom

II KOMISIJA ZA VJEŠTAČENJE

1. PRVOSTEPENA KOMISIJA – OBRAZUJE JE DIREKTOR ZAVODA

Prvostepena Komisija daje nalaz i mišljenje u roku od 60 dana od dana podnešenog urednog zahtjeva.

Ukoliko se traži dopuna dokumentacije, lica na koje se vještačenje odnosi, rok se može produžiti za još 30 dana.

Ukoliko se dokumentacija ne dopuni – postupak se obustavlja.

O zahtjevu odlučuje direktor Zavoda donošenjem rješenja, a na osnovu nalaza i mišljenja prvostepene komisije za vještačenje i utvrđuje:

• Status lica sa invaliditetom i stepen podrške ili
• Stepen potrebne podrške bez utvrđenog statusa lica sa invaliditetom.

Rješenje sadrži i procjenu radne sposobnosti.

Rješenje se donosi u roku od 15 dana od dana davanja i mišljenja prvostepene komisije za vještačenje .

Rješenje se donosi bez izjašnjenja lica na koje se vještačenje odnosi, odnosno njegovog zakonskog zastupnika o rezultatima ispitnog postupka

Rješenje se dostavlja licu na koje se vještačenje odnosi, odnosno njegovom zakonskom zastupniku.

Ako je lice na koje se vještačenje odnosi zaposleno, a u toku postupka jedinstvenog vještačenja se utvrdi da je kod tog lica nastupio potpuni gubitak radne sposobnosti rješenje se dostavlja i poslodavcu.

Uz rješenje se dostavlja nalaz i mišljenje prvostepene komisije za vještačenje.

2. DRUGOSTEPENA KOMISIJA – OBRAZUJE JE UPRAVNI ODBOR ZAVODA

Žalba na rješenje prvostepene Komisije, podnosi se drugostepenoj komisiji.

Žalba se podnosi Zavodu u roku od 15 dana od dana dostavljanja rješenja.

Ukoliko žalba nije blagovremena i nije izjavljena od strane ovlašćenog lica – direktor Zavoda donosi rješenje kojim se žalba odbija.

Uredne žalbe se prosljeđuju drugostepenoj komisiji.

Drugostepena komisija daje nalaz i mišljenje u roku od 30 dana od dana dostavljanja žalbe

O žalbi odlučuje Upravni odbor Zavoda donšenjem rješenja na osnovu nalaza i mišljenja drugostepene komisije u roku od 15 dana od dana davanja mišljenja i nalaza.

Rješenje se dostavlja licu na koje se vještačenje odnosi, odnosno njegovom zakonskom zastupniku uz nalaz i mišljenje drugostepene komisije.

Protiv rješenja se može pokrenuti upravni spor

III PONOVNO VJEŠTAČENJE

Na zahtjev lica na koje se vještačenje odnosi, odnosno njegovog zakonskog zastupnika, po isteku u roku od godine dana od dana izvršenja rješenja

Ranije od ovoga roka se može pokrenuti ponovno vještačenje ukoliko je došlo do značajne promjene u pogledu oštećenja organizma odnosno prepreke u funkcionisanju i dostavi se dokaz o tome.

Rok od 60 dana od dana nastale promjene.

IV  REGISTAR

Zavod vodi registar lica sa invaliditetom u elektronskoj formi

U registar se upisuju lica kojima je utvrđen status lica sa invaliditetom

Zavod je dužan da licu upisanom u Registar na njegov zahtjev ili njegovog zakonskog zastupnika izda uvjerenje o podacima iz registra.

Važne napomene:

• Primjena zakona od 01.07.2026. godine.
• Osnivanje Zavodau roku od 45 dana od dana stupanja na snagu ovoga zakona.
• Izrada metodologije (rok 60 dana)  i podzakonskih akata (rok od 90-120 dana).
• Lista vještaka koja će biti javno dostupna.
• Rok od 3 godine od dana stupanja na snagu zakona je za podnošenje zahtjeva za jedinstveno vještačenje invaliditeta za lica kojima je do stupanja na snagu donešeno rješenje o stepenu invaliditeta.
• Ukoliko se to ne učini, gubi se status lica sa invaliditeom, procenat invaliditeta, preostala radna sposobnost i ocjena mogućnosti zaposlenja.

Diskusija:

• Uz pomenuti zakon razvila se diskusija na temu Pravilnika o utvrđivanju tjelesnih oštećenja  iz 2004 godine;
• Beneficiranom radnom stažu;
• Ostvarivanju prava na bolovanje (100%).

Projekat: „Moje pravo, moja snaga“

(podržan od Ministarstva socijalnog staranja, demografije i brige o porodici )